تومور استخوان (سارکوم)

سارکوم یک نوع نادر تومور بدخیم (سرطانی) است که در استخوان و بافت همبند مانند: چربی، ماهیچه، عروق خونی، اعصاب و بافتی که استخوان ها و مفاصل را احاطه کرده است، ایجاد می شود. سرطان استخوان می تواند در هر استخوانی در بدن شروع شود، اما بیشتر لگن یا استخوان های بلند در بازوها و پاها را درگیر می کند.

علائم به اندازه و محل تومور بستگی دارد. درمان ها شامل جراحی، پرتودرمانی، شیمی درمانی، درمان هدفمند و ایمونوتراپی است.

سارکوم نادر است و تنها 1 درصد از کل تشخیص های سرطان بزرگسالان و حدود 15% از تشخیص های سرطان دوران کودکی را تشکیل می دهد. در واقع تومورهای غیرسرطانی استخوان بسیار شایع تر از تومورهای سرطانی هستند.

بیش از 70 نوع سارکوم وجود دارد. درمان سارکوم به نوع سارکوم، محل و سایر عوامل متفاوت بستگی دارد.

محل سارکوم ها:

سارکوم ها می توانند در قسمت های مختلف بدن از سر تا انگشتان پا ایجاد شوند:

• 40٪ در اندام تحتانی (پاها، مچ پا، پاها) رخ می دهد.
• 15٪ در اندام های فوقانی (شانه ها، بازوها، مچ دست، دست ها) رخ می دهد.
• 30٪ در تنه، دیواره قفسه سینه، شکم و لگن رخ می دهد.
• 15٪ در سر و گردن رخ می دهد.

انواع تومور استخوان (سارکوم):

سارکوم به گروه بزرگی از سرطان ها در استخوان و یا بافت نرم اشاره دارد. بیش از 70 زیر گروه شناخته شده از سارکوم وجود دارد.

سارکوم های استخوانی:

سارکوم اولیه استخوان، سرطانی است که از استخوان شروع می شود. بیش از یک سوم سارکوم های استخوان در افراد کمتر از 35 سال شناسایی می شود. بسیاری از آنها در کودکان قابل تشخیص است.

انواع سارکوم اولیه استخوان عبارتند از:

• استئوسارکوم (Osteosarcoma) (شایع ترین).
• کندروسارکوم (Chondrosarcoma)
• چوردوما (Chordoma)
• سارکوم یوئینگ (Ewing’s sarcoma)
• فیبروسارکوم (Fibrosarcoma)

برخلاف سرطان اولیه استخوان، سرطان استخوان متاستاتیک از محل دیگری (مانند یک عضو) شروع می شود و به استخوان می رود. این سرطان به اشکال مختلف ظاهر می شود، اغلب از تیروئید، ریه، کلیه، سینه یا پروستات خارج می شود.

هنگامی که سرطان از یک عضو دور به اسکلت گسترش می یابد، می تواند مشکلات ساختاری در استخوان ها ایجاد کند که ممکن است باعث درد و کاهش عملکرد شود.

سارکوم بافت نرم:

سارکوم بافت نرم در ماهیچه یا سایر بافت های همبند بدن شروع می شود. بر خلاف سارکوم های استخوان، بیشتر سارکوم های بافت نرم در بزرگسالان رخ می دهد. انواع خاصی از سارکوم، مانند: رابدومیوسارکوم، بیشتر در کودکان یافت می شود.

انواع سارکوم بافت نرم عبارتند از:

• آنژیوسارکوم (Angiosarcoma).
• توموربا سلول گرد کوچک دسموپلاستیک داخلی شکمی
• تومور استرومایی دستگاه گوارش (GIST)
• لیومیوسارکوم(Leiomyosarcoma)
• لیپوسارکوم (Liposarcoma)
• تومور بدخیم غلاف عصب محیطی
• تومور شوانومای بدخیم
• میکسوفیبروسارکوم (Myxofibrosarcoma)
• رابدومیوسارکوم (Rhabdomyosarcoma)
• سارکوم سینوویال (Synovial sarcoma)
• سارکوم پلئومورفیک تمایز نیافته (Undifferentiated pleomorphic sarcoma)

کسانی که تحت تاثیر سارکوم قرار میگیرند:

سارکوم هم کودکان و هم بزرگسالان را مبتلا می کند. به طور کلی، سارکوم بافت نرم بیشتر در بزرگسالان رخ می دهد. تشخیص سارکوم استخوان بیشتر در کودکان، نوجوانان و افراد بالای 65 سال رخ می دهد. سارکوم استخوان در افرادی که در بدو تولد مرد هستند و افرادی که سیاه پوست یا اسپانیایی تبار هستند بیشتر رخ می دهد.

علت تومور استخوان (سارکوم):

سارکوم زمانی شکل می‌گیرد که سلول‌ های نابالغ استخوان یا بافت نرم تغییراتی در DNA خود داشته باشند و به سلول‌ های سرطانی تبدیل شوند که به روشی غیرقابل تنظیم رشد می‌کنند. آنها ممکن است در نهایت یک توده یا تومور تشکیل دهند که می تواند به بافت های سالم مجاور حمله کند. در صورت عدم درمان، سرطان می تواند از طریق جریان خون یا سیستم لنفاوی فرد از محل اولیه تشکیل آن به سایر اندام ها (متاستاز) حرکت کند. درمان سرطان متاستاز چالش برانگیز است.

مانند سایر انواع سرطان، محققان نمی دانند چه چیزی باعث می شود یک سلول سالم به سارکوم تبدیل شود.

عوامل خطر مرتبط با سارکوم:

برخی عوامل ممکن است خطر ابتلا به سارکوم را افزایش دهند. عوامل خطر عبارتند از:

• قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی: قرار گرفتن در معرض آرسنیک و مواد شیمیایی خاصی که برای ساخت پلاستیک ها (مونومر وینیل کلرید)، علف کش ها (فنوکسی استیک اسید) و نگهدارنده های چوب (کلروفنول ها) استفاده می شوند.
• قرار گرفتن در معرض ویروس ها: ویروسی به نام ویروس هرپس انسانی 8 می تواند خطر ابتلا به نوعی سارکوم به نام سارکوم کاپوزی را در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند افزایش دهد.
• پرتودرمانی برای سرطان: قرار گرفتن در معرض دوزهای بالای پرتو از درمان قبلی سرطان.
• لنف ادم (ورم لنفاوی): تورم ناشی از ذخیره مایع لنفاوی است که زمانی رخ می دهد که سیستم لنفاوی مسدود یا آسیب دیده باشد. خطر ابتلا به نوعی سارکوم به نام آنژیوسارکوم را افزایش می دهد. تورم طولانی مدت در بازوها یا پاها.
• شرایط ژنتیکی: برخی اختلالات ارثی و جهش های کروموزومی مانند: سندرم گاردنر (Gardner syndrome)، سندرم ورنر (Werner syndrome)، بیماری فون هیپل-لیندائو (von Hippel-Lindau disease)، سندرم گورلین (Gorlin syndrome)، توبروس اسکلروزیس (tuberous sclerosis) سندرم Li-Fraumeni، رتینوبلاستوما (retinoblastoma) و نوروفیبروماتوز نوع1 (neurofibromatosis type 1)

علائم سارکوم:

علائم بسته به محل تومور متفاوت است. به عنوان مثال، برخی از سارکوم ها ممکن است در مراحل اولیه علائم قابل توجهی ایجاد نکنند. برخی از سارکوم ها ممکن است مانند یک توده بدون درد در زیر پوست احساس شوند، در حالی که برخی دیگر تا زمانی که به اندازه کافی بزرگ نشوند که به اندامی فشار وارد کنند، درد ایجاد نمی کنند.

سارکوم های دیگر می توانند باعث درد طولانی مدت استخوان یا تورم در بازو یا پا شوند که در شب بدتر می شود. این تغییرات ممکن است حرکت را محدود کند.

علائم ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• یک توده جدید که ممکن است همراه با درد باشد یا بدون درد باشد.
• درد در اندام (بازو، پا) یا شکم و لگن.
• مشکل در حرکت بازو یا پای خود (میزان لنگی یا محدودیت حرکت).
• کاهش وزن غیر قابل توضیح
• کمر درد.

سارکوم با بسیاری از شرایط دیگر علائم مشترک دارد. پزشک می تواند به تعیین اینکه آیا علائم مربوط به سارکوم است یا بیماری یا اختلال دیگر کمک کند.

تشخیص تومور استخوان (سارکوم):

پزشک با یک شرح حال کامل و معاینه فیزیکی شروع می کند. آنها ممکن است آزمایش‌ های ویژه‌ ای را بر روی نمونه بافتی که از بیوپسی به دست می‌آید برای تشخیص نوع دقیق سارکوم انجام دهند.

آنها ممکن است هنگام تشخیص از یکی از آزمایش های زیر استفاده کنند:

اشعه ایکس: اشعه ایکس از مقادیر کمی اشعه برای عکس برداری از استخوان ها و بافت های نرم داخل بدن استفاده می کند.

سی تی اسکن (CT): سی تی اسکن از رایانه برای ترکیب بسیاری از تصاویر اشعه ایکس در نماهای مقطعی از داخل بدن استفاده می کند.

تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI): MRI از آهنرباهای بزرگ، امواج رادیویی و یک کامپیوتر برای ایجاد تصاویر واضح از داخل بدن استفاده می کند. اگر اشعه ایکس چیزی غیرطبیعی را نشان دهد، ممکن است پزشک MRI را برای دیدن تصاویر دقیق تر تجویز کند.

اسکن استخوان: در طول اسکن استخوان، پزشک مقدار کمی ماده رادیواکتیو را به بدن فرد تزریق می کند تا اختلالات استخوانی مانند: سارکوم استخوان را شناسایی کند.

اسکن PET: اسکن PET از یک ردیاب گلوکز ویژه استفاده می کند که با استفاده از مقادیر بالای گلوکز مانند: سلول های سرطانی به سلول ها می چسبد. همچنین اسکن PET قسمت هایی از بدن را نشان می دهد که سطح گلوکز در آنها به طور غیرعادی بالا است، که نشان دهنده وجود تومور است.

بیوپسی: در طول بیوپسی، پزشک بافت را از تومور خارج می کند و نمونه را به آزمایشگاه می فرستد. متخصصی به نام پاتولوژیست بافت را زیر میکروسکوپ تجزیه و تحلیل می کند تا ببیند آیا سارکوم است یا خیر. این تجزیه و تحلیل به پزشک کمک می کند تا بفهمد که چه نوع سارکومی در فرد وجود دارد و چه درمان هایی ممکن است بهترین درمان باشد.

مراحل تومور استخوان (سارکوم):

مرحله‌ بندی سرطان برای درک بهتر اینکه سارکوم چقدر جدی است و چه درمان‌ هایی ممکن است بهترین نتیجه را دهند، استفاده می‌شود. پزشکان بیشتر سارکوم ها را بر اساس سیستم طبقه بندی TNM طبقه بندی می کنند:

T: اندازه و محل تومور اولیه را توصیف می کند.

N: توضیح می دهد که آیا سرطان به غدد لنفاوی مجاور گسترش پیدا کرده است یا خیر.

M: توضیح می دهد که آیا سرطان به سایر اندام ها گسترش یافته است (متاستاز).

پزشک همچنین ممکن است تعیین کند که سرطان فرد درچه درجه ای (G) است. این درجه اطلاعاتی در مورد ظاهر سلول های سرطانی، از جمله اینکه چقدر آنها به سلول های طبیعی شباهت دارند، ارائه می دهد. به طور کلی، هرچه سلول های سرطانی طبیعی تر ظاهر شوند، پیش آگهی فرد بهتر است.

پزشک از این اطلاعات برای مرحله بندی سارکوم استفاده می کند. آنها یک عدد (1 تا 4) را به هر مرحله فرد اختصاص می دهند. هر چه این عدد بیشتر باشد، سرطان بیشتر به صورت موضعی رشد کرده یا در سراسر بدن پخش میشود. معیارهای مرحله بندی متفاوتی برای انواع مختلف سارکوم وجود دارد.

درمان:

تیم مراقبت فرد ممکن است شامل موارد زیر باشد:

• جراحان
• رادیولوژیست ها
• متخصصین ژنتیک
• انکولوژیست های پزشکی (متخصصان سرطان).
• انکولوژیست های پرتوشناسی
• آسیب شناسان
• متخصصان اطفال (برای سرطان در کودکان).
• روانشناسان
• مددکاران اجتماعی.

درمان فرد به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• نوع سارکوم
• اندازه و موقعیت آن
• سلامت عمومی فرد
• زمان تشخیص سارکوم که به تازگی تشخیص داده شده است یا عود کرده است.

عمل جراحی:

پزشک برای حذف تمام سلول‌ های سرطانی تلاش می‌کند و در عین حال از بافت سالم تا حد ممکن محافظت می‌کند. آنها یک برش موضعی گسترده انجام می دهند، در حالی که حاشیه ای از بافت سالم را در لبه ها باقی می گذارند. این روش تومور را بدون باقی ماندن هیچ بیماری میکروسکوپی حذف می کند.

ترمیم ناحیه آسیب دیده نیز ضروری است. نجات اندام (نجات/حفظ بازو یا پا) ممکن است شامل برداشتن تومور و در صورت نیاز جایگزین‌ های فلزی برای ترمیم مفصل باشد. ممکن است شامل جایگزینی استخوان برداشته شده در حین جراحی با استخوانی باشد که از قسمت دیگری از بدن یا جای دیگری در صورت لزوم گرفته شده است. در برخی موارد، ایمن‌ ترین و بهترین گزینه، قطع عضو آسیب‌ دیده است که می‌تواند تصمیم بسیار دشواری باشد.

پرتو درمانی:

پرتودرمانی از اشعه ایکس با انرژی بالا برای کشتن سلول های سرطانی استفاده می کند و در عین حال آسیب به سلول های سالم را به حداقل می رساند. پرتودرمانی ممکن است داخلی (در بدن فرد قرار گیرد) یا خارجی (توسط یک دستگاه خارج از بدن ارائه شود). تابش از تکنیک های پیشرفته استفاده می کند به طوری که پرتو به سمت سرطان هدایت می شود و در عین حال از نواحی سالم محافظت می شود.

از پرتوهای داخلی که براکی تراپی نیز نام دارد، می توان برای درمان سارکومی که گسترش پیدا نکرده است استفاده کرد. براکی تراپی را می توان به دو روش انجام داد: رادیوتراپی حین عمل (در حین جراحی) و براکی تراپی بینابینی که پس از جراحی از طریق یک سری کاتتر (لوله های پلاستیکی) انجام می شود.

پرتودرمانی همچنین می تواند سارکوم منتشر شده را درمان کند (بیماری متاستاتیک).

شیمی درمانی:

شیمی درمانی از داروهایی استفاده می کند که رشد سلول های سرطانی که به سرعت در حال تکثیر هستند را از بین می برند یا کند می کنند. این داروها به صورت داخل وریدی (از طریق سوزن در رگ خونی) یا خوراکی تجویز می شوند. ممکن است بیمار قبل از جراحی برای کوچک کردن تومور یا بعد از جراحی شیمی درمانی دریافت کند. در برخی موارد شیمی درمانی همراه با پرتودرمانی انجام می شود.

درمان هدفمند:

این نوع درمان به نقاط ضعف سلول های سرطانی بدون آسیب رساندن به سلول های سالم در این فرآیند حمله می کند. درمان هدفمند فقط روی انواع خاصی از سلول های سرطانی با نقاط ضعفی که برای هدف قرار دادن طراحی شدند، کار می کند. پزشک ممکن است درمان هدفمند را به عنوان یک درمان مستقل یا در ترکیب با سایر درمان ها توصیه کند.

ایمونوتراپی (بیولوژیک درمانی):

ایمونوتراپی سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند تا بهتر بتواند سلول های سرطانی را شناسایی و با آن مبارزه کند. سلول های سرطانی دارای ویژگی هایی هستند که به آنها کمک می کند از سیستم ایمنی فرد پنهان شوند یا پاسخ ایمنی را غیرفعال کنند. این ویژگی‌ها به سلول‌ های سرطانی اجازه می‌دهند در بدن تکثیر و رشد کنند. ایمونوتراپی می تواند این دفاع ها را از بین ببرد تا بدن بتواند با سلول های سرطانی مبارزه کند.

میزان بقای تومور استخوان (سارکوم):

میزان بقای پنج ساله سارکوم بافت نرم از 15 درصد برای سرطان متاستاز شده (سرطانی که به سایر قسمت‌ های بدن گسترش یافته) تا 81% برای سرطانی که گسترش پیدا نکرده است متغیر خواهد بود. همچنین میزان بقای پنج ساله برای استئوسارکوم (شایع ترین نوع سرطان استخوان) از 26٪ برای سرطان متاستاز و تا 77٪ برای سرطانی که گسترش نیافته است متغیر است.

مطالب مشابه:

تب حصبه یا تیفوئید

دیورتیکولوز

سارکوم رحم

نقرس کاذب

جذام (بیماری هانسن)

منابع: my.clevelandclinic ، mayoclinic ، ganeshdiagnostic