بلوغ زودرس: علت و درمان

حالتی که در آن بدن کودک زودتر از زمان معمول (یا همان بلوغ) شروع به رشد جنسی و جسمی می کند، به عنوان بلوغ زودرس شناخته می شود. در صورت بروز بلوغ پیش از 8 سال در دختران و پیش از 9 سال در پسران جزء موارد بلوغ زودرس در نظر گرفته می شوند. تغییرات بلوغ شامل رشد غدد جنسی (مثل بیضه ها در پسران و تخمدان ها در دختران) و رشد ویژگی های جنسی ثانویه شامل بزرگ شدن پستان ها، موی زائد بدن (به ویژه در ناحیه شرمگاه) و تغییرات در صدای فرد می باشد. معمولا رشد هر فرد از طریق هورمون هایی خاص در مغز کنترل می شود.

با وجود اینکه علت آن ناشناخته بوده اما حالات نادر و مشخصی که باعث اختلالات هورمونی، عفونت، ناهنجاری های مغزی و یا جراحت می شوند می توانند عامل بلوغ زودرس باشد. داروها به عنوان درمان اصلی این حالت تجویز می شود.

نشانه های بلوغ زودرس

علائم بلوغ زودرس در پسران:

• آکنه
• بزرگ شدن بیضه ها یا آلت تناسلی
• موی زائد ناحیه شرمگاهی یا زیر بغل
• افزایش موی صورت: عموما روی لب بالا (سبیل)
• رشد عضلانی
• بم شدن صدا
• رشد ناگهانی
• نعوذ خود به خودی
• افزایش تولید اسپرم

علائم بلوغ زودرس در دختران:

• رشد و بزرگ شدن پستان ها
• موی زائد ناحیه شرمگاهی و زیربغل
• شروع زودرس قاعدگی
• تخمک گذاری
• رشد سریع قد

دیگر علائم مشاهده شده در دختران و پسران:

• بدخلقی
• تغییر بوی بدن به بوی بزرگسالان

علت بلوغ زودرس

علت بلوغ زودرس ناشناخته است. با این حال شناخت نوع بیماری می تواند به شناسایی علت آن کمک کند. علت دقیق در بلوغ زودرس مرکزی قابل شناسایی نیست اما بسیار زود آغاز می شود. به طور عمومی هیچ مشکل بالینی قابل توجه و دلیل قابل شناسایی برای بلوغ زودرس وجود ندارد.

در برخی موقعیت های نادر، ممکن است بلوغ زودرس مرکزی به دلیل موارد زیر باشد:

• نقص مادرزادی مغز مثل تجمع مایع اضافی و یا تومور خوش خیم
• تومور در نخاع یا مغز
• تابش و تشعشع به مغز یا نخاع
• آسیب مغزی یا نخاعی
• سندرم مک کین-آلبرایت (یک بیماری ژنتیکی)
• هایپرپلازی مادرزادی آدرنال- موجب تولید غیرطبیعی هورمون توسط غدد کلیوی می شود

در بلوغ زودرس محیطی، ممکن است موارد زیر علت باشند:

1. هرگونه ضایعه در غدد فوق کلیوی یا غده هیپوفیز که منجر به ترشح هورمون استروژن یا تستوسترون گردد.
2. قرارگیری در معرض منابع خارجی تستوسترون یا استروژن مانند کرم یا پماد
3. کیست یا تومور تخمدان در دختران، تومور در سول های سازنده اسپرم یا تستوسترون در پسران
4. وجود یک نقص نادر در یک ژن می تواند موجب تولید زودهنگام تستوسترون در پسران، معمولا بین 1 تا 4 سال گردد.

از سایر دلایل ایجاد بلوغ دورس می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• سابقه خانوادگی بلوغ زودرس
• چاقی
• مشکلات ژنتیکی
• اختلالات تخمدان، بیضه یا غدد آدرنال (فوق کلیوی)
• قرارگیری کودکان در معرض هورمون های تولید مثلی مثل استروژن و تستوسترون مخلوط با پمادها و کرم ها و یا مواد شیمیایی در محیط خارجی

والدین می توانند از راه های زیر به فرزندنشان در کنار آمدن و برخورد مناسب در این شرایط کمک نمایند:

• توضیح این پیشآمد برای آنها به زبان ساده
• آگاه کردن آنها نسبت به نحوه درمان و احتمالات
• توجه به علائمی مثل مشکلاتی در مدرسه، نمرات ضعیف، از دست دادن میل به انجام فعالیت های روزانه و افسردگی در فرزندان
• ساختن تصویر بدنی قوی و تقویت عزت نفس در فرزندان
• تشویق دست آوردهای مثبت آنها در مدرسه
• حمایت از علایق آنها
• عدم اظهار نظر در مورد ظاهر فرزندان

چگونه می توان از بلوغ زودرس پیشگیری نمود؟

بلوغ زودرس قابل جلوگیری نمی باشد. اما با این حال: محدودیت مواجهه کودکان در معرض کرم های حاوی هورمون های جنسی، لوسیون ها و داروها، همچنین تشویق آنان به حفظ وزن سالم خود می تواند به پیشگیری از آن کمک کند.

راه های درمان بلوغ زودرس چیست؟

درمان بلوغ زودرس به نوع آن بستگی دارد. با این حال: می تواند شامل موارد زیر شود:

احتمال دارد که پزشک داروهایی را در جهت متوقف نمودن ترشح هورمون های جنسی تجویز کند. این موضوع، رشد بیشتر بلوغ را به تاخیر می اندازد. این درمان معمولا شامل تزریق دارویی ماهانه است.

در صورت وجود تومور در فرد ممکن است که انجام جراحی توصیه شود. همچنین گفت و گو با یک مشاور می تواند به مسائلی که مرتبط با مشکلات اجتماعی و روانی ناشی از رشد زودهنگام در مقایسه با همسالان خود می باشد، کمک نماید.

مطالب مشابه:

منبع: healthlibrary