سوزاک
سوزاک یا گونوره آ (Gonnorrhea) یک عفونت است که عامل آن باکتری (Neisseria gonorrhoeae) می باشد و میتواند عامل بیماری مقاربتی در آقایان و خانم ها باشد. این عفونت ناحیه تناسلی، مقعد و حلق را مبتلا میکند.
عفونتهای مقاربتی که به آنها STD، STI یا بیماری مقاربتی نیز گفته میشود، توسط باکتریها، ویروسها یا انگلها ایجاد میشوند.
باکتریهای سوزاک میتوانند مجرای ادرار، رکتوم، دستگاه تناسلی زنان، دهان، گلو یا چشمها را آلوده کنند. سوزاک معمولاً در طول فعالیت جنسی واژنی، دهانی یا مقعدی منتقل میشود. اما نوزادان میتوانند در طول زایمان به این عفونت مبتلا شوند. در نوزادان، سوزاک بیشتر بر چشمها تأثیر میگذارد.
سوزاک چگونه منتقل میشود؟
سوزاک از طریق روابط با شخص آلوده منتقل میشود و همچنین خانم باردار آلوده می تواند هنگام زایمان این عفونت را به نوزاد انتقال نماید.
علل:
این بیماری توسط باکتری نایسریا گونوره آ ایجاد میشود. باکتری سوزاک اغلب از طریق تماس جنسی، از جمله رابطه دهانی، مقعدی یا واژینال، از فردی به فرد دیگر منتقل میشود.
خطر ابتلا به سوزاک چگونه کاهش می یابد؟
تنها راه جلوگیری از سوزاک، نداشتن روابط جنسی با شخص آلوده است.
اجتناب از فعالیت جنسی و نداشتن رابطه جنسی از شیوع سوزاک جلوگیری میکند. استفاده از کاندوم در طول فعالیت جنسی میتواند به جلوگیری از شیوع سوزاک کمک کند. قرارگرفتن در یک رابطه تک همسری متقابل، که در آن هر دو شریک فقط با یکدیگر رابطه جنسی دارند و هیچ یک از طرفین آلوده نیستند، خطر ابتلا به عفونت را نیز محدود میکند.
برای اشخاصی که روابط جنسی دارند، توصیه می شود:
تا حد امکان از داشتن ارتباط جنسی با افراد مشکوک دوری شود.
برای جلوگیری از ابتلا به بیماری های مقاربتی (زگیل تناسلی، سوزاک و …) از کاندوم استفاده شود. کاندوم های لاتکس محافظت خوبی دارند. در صورت حساسیت نسبت به لاتکس از کاندوم های polyurethane استفاده گردد.
علائم سوزاک:
در بسیاری از افراد، این بیماری هیچ علائمی ایجاد نمیکند. اگر علائمی وجود داشته باشد، اغلب دستگاه تناسلی را تحت تأثیر قرار میدهد، اما ممکن است در جاهای دیگر نیز رخ دهد.
سوزاک مؤثر بر دستگاه تناسلی
علائم عفونت سوزاک در مردان عبارتند از:
- ادرار دردناک.
- ترشح چرک مانند از نوک آلت تناسلی.
- درد یا تورم در یک بیضه.
علائم عفونت سوزاک در زنان عبارتند از:
- افزایش ترشحات واژن.
- ادرار دردناک.
- خونریزی واژن بین دورهها، مانند بعد از مقاربت واژینال.
- درد شکم یا لگن.
سوزاک در سایر نقاط بدن:
این بیماری همچنین میتواند این قسمتهای بدن را تحت تأثیر قرار دهد:
- رکتوم. علائم شامل خارش مقعد، ترشحات چرک مانند از رکتوم، لکههای خون قرمز روشن روی دستمال توالت و زورزدن هنگام اجابت مزاج است.
- چشمها. سوزاک که چشمها را تحت تأثیر قرار میدهد میتواند باعث درد چشم، حساسیت به نور و ترشحات چرک مانند از یک یا هر دو چشم شود.
- گلو. علائم عفونت گلو ممکن است شامل گلودرد و تورم غدد لنفاوی در گردن باشد.
- مفاصل. اگر یک یا چند مفصل توسط مفاصل آسیب دیده آلوده شوند، ممکن است مفاصل گرم، قرمز، متورم و بسیار دردناک باشند، به خصوص در حین حرکت. این بیماری به عنوان آرتریت سپتیک شناخته میشود.
خطرات سوزاک در بارداری چیست؟
مادران بارداری که به این بیماری مبتلا هستند ممکن است در هنگام وضع حمل این عفونت را به نوزاد خود منتقل کنند. این عفونت میتواند برای نوزاد مشکلات جدی ایجاد کند.
تشخیص سوزاک:
فقط یک پزشک میتواند با اطمینان به شما بگوید که آیا سوزاک دارید یا خیر. ابتدا، پزشک در مورد علائم و سابقه جنسی فرد سؤالاتی میپرسد. سپس، پزشک نمونهای از ادرار یا مایعات بدن را برای بررسی باکتری عامل سوزاک جمعآوری میکند.
به طور کلی پزشک ممکن است:
- معاینه لگن انجام دهد و نمونهای از مایع دهانه رحم را برای آزمایش بگیرد.
- آزمایش ادرار تجویز کند.
- از گلو یا رکتوم نمونهبرداری کند تا مایع را برای آزمایش جمعآوری کند.
- از مایع آلت تناسلی برای آزمایش نمونهبرداری کند.
- نمونه برداری با سواب در نواحی حلق، مجاری ادرار، واژن یا مقعد می تواند وجود باکتری را در نواحی مشخص کند.
پزشک در مورد اینکه کدام نوع آزمایش سوزاک در شرایط فرد بهترین است و چه نوع نمونه مایعی برای آزمایش لازم است، صحبت خواهد کرد. پزشک همچنین ممکن است فرد را برای کلامیدیا آزمایش کند. این عفونتها اغلب با هم رخ میدهند.
توصیه می شود:
دستورالعملهای پزشک خود را در مورد داروهایی که باید مصرف کنید و زمان مصرف، دنبال کنید.
عدم درمان سوزاک چه عواقبی دارد؟
سوزاک درمان نشده میتواند مشکلات جدی و دائمی در خانم ها و آقایان ایجاد کند.همچنین منجر به عوارض عمدهای مانند موارد زیر شود:
- بیماری التهاب لگنی PID: در خانم ها سوزاک درمان نشده می تواند در فرد بیماری التهاب لگنی PID ایجاد کند.
برخی از عوارض التهاب لگنی عبارتند از:
تشکیل زخم های بافتی که منجر به انسداد لوله های فالوپ می شود.
بارداری خارج از رحم
ناباروری
درد طولانی مدت لگن و زیر شکم
- ناباروری در زنان: به این بیماری میتواند به رحم و لولههای فالوپ گسترش یابد و باعث بیماری التهابی لگن (PID) شود. PID میتواند منجر به زخم شدن لولهها، افزایش خطر عوارض بارداری و ناباروری شود. PID نیاز به درمان فوری دارد.
- ناباروری در مردان. به این بیماری میتواند باعث التهاب اپیدیدیم، لوله مارپیچی بالا و پشت بیضهها که اسپرم را ذخیره و منتقل میکند، شود. این التهاب به عنوان اپیدیدیمیت شناخته میشود و بدون درمان میتواند منجر به ناباروری شود.
- عفونتی که به مفاصل و سایر نواحی بدن گسترش مییابد. باکتری عامل سوزاک میتواند از طریق جریان خون پخش شود و سایر قسمتهای بدن، از جمله مفاصل را آلوده کند. تب، بثورات پوستی، زخمهای پوستی، درد، تورم و سفتی مفاصل از نتایج احتمالی هستند.
- افزایش خطر ابتلا به HIV/AIDS. ابتلا به این بیماری فرد را بیشتر مستعد ابتلا به عفونت با ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)، ویروسی که منجر به ایدز میشود، میکند. افرادی که هم سوزاک و هم HIV دارند، میتوانند هر دو بیماری را راحتتر به شریک زندگی خود منتقل کنند.
- عوارض در نوزادان. نوزادانی که در هنگام زایمان به این بیماری مبتلا میشوند، ممکن است دچار نابینایی، زخم روی پوست سر و عفونت شوند.
زمان مراجعه به پزشک:
اگر علائمی مانند سوزش هنگام ادرار یا ترشح چرک مانند از آلت تناسلی، واژن یا رکتوم خود مشاهده کردید، به پزشک مراجعه کنید.
ممکن است علائمی نداشته باشید، اما اگر به این عفونت مبتلا هستید، حتی پس از درمان سوزاک شریک زندگی خود، میتوانید دوباره او را آلوده کنید.
به طور کلی:
سوزاک یک بیماری مقاربتی بسیار شایع است، اما این بدان معنا نیست که اجتنابناپذیر است. بهترین راه برای پیشگیری از سوزاک، آزمایش عفونت و استفاده از کاندوم یا محافظ دهان در طول هرگونه فعالیت جنسی است. رابطه جنسی ایمنتر به ویژه در مورد سوزاک مهم است زیرا اغلب علائمی ایجاد نمیکند. اگر احتمال دارد که در معرض آن قرار گرفته باشید، اجازه ندهید خجالت مانع از مراجعه به پزشک شود. فوراً آزمایش دهید. سوزاک درمان نشده میتواند آسیبهای طولانیمدتی به سلامتی شما وارد کند. لازم نیست با این عوارض روبرو شوید، به خصوص وقتی که یک دوره ساده آنتیبیوتیک میتواند عفونت را درمان کند.
آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک آرمین امید دارد با در دست داشتن تکنولوژی های برتر و ارائه خدمات بروز دنیا نقش مهمی در بهبود سلامت جامعه ایفا کند.
مطالب مشابه:
آزمایشهای ناباروری مردان
بیماریهای مقاربتی کشنده
ارتباط بیماریهای مقاربتی با کمردرد
تفاوت علائم STD و عفونت قارچی
بیماریهای مقاربتی در سالمندان
منابع: mayoclinic, my.clevelandclinic
