سیفلیس چیست؟
سیفلیس (syphlis) یک بیماری مقاربتی (STD) است که توسط باکتری تروپونما پالیدم (Treponema pallidum) ایجاد میشود. غالبا از طریق رابطه جنسی انتقال می یابد.
شروع بیماری به صورت زخم بوده که معمولا در ناحیه تناسلی، رکتوم یا دهان ایجاد می شود.
بیماری از طریق تماس مستقیم این زخم ها از فردی به فرد دیگر انتقال می یابد. همچنین انتقال از طریق بارداری، تولد و گاها شیردهی به کودک ممکن است. پس از ابتلا به عفونت سیفلیس این باکتری قادر است تا سال ها در بدن فرد بدون ایجاد علائم باقی بماند. اما امکان فعال شدن مجدد عفونت وجود خواهد داشت.
درصورت عدم درمان عفونت سیفلیس می تواند به قلب، مغز و سایر ارگان ها آسیب وارد کند و حتی تهدیدکننده زندگی فرد باشد.
در مراحل اولیه سیفلیس قابل درمان بودهاست. به همین دلیل انجام چکاپ به محض به وجود آودن علائم سیفلیس بسیار حائز اهمیت است. تمامی مادران باردار لازم است تست بررسی سیفلیس را به همراه چکاپ بارداری انجام دهند.
سیفلیس مراحل مختلفی دارد و علائم عفونت در این مراحل متفاوت است اما مراحل ممکن است با یکدیگر هم پوشانی و تداخل داشته باشند. همچنین علائم لزوما همیشه به یک ترتیب مشخص اتفاق نمی افتد.
مراحل مختلف سلفیس عبارتند از:
- سفلیس اولیه
- سفلیس ثانویه
- نهفته
- ثالثیه
سیفلیس اولیه چیست؟
اولین علامت سیفلیس ایجاد زخم کوچکی به نام زخم شانکر (chancre ) است. این زخم معمولا بدون درد بوده و در محل ورود باکتری به بدن ایجاد می شود. در برخی افراد تنها یک زخم و دربرخی دیگر بیشتر از یک زخم شانکر ایجاد می شود.
زخم شانکر معمولا حدود سه هفته پس از مواجهه با باکتری ایجاد می شود. به دلیل عدم وجود درد در زخم بسیاری از افراد مبتلا به سیفلیس متوجه زخم شانکر نمی شوند.
همچنین این زخم ممکن است داخل واژن یا رکتوم پنهان باشد. زخم شانکر به خودی خود طی 3 الی 6 هفته بهبود می یابد.
سیفلیس ثانویه چیست؟
در زمان بهبودی زخم شانکر اولیه یا چند هفته پس از بهبود آن ممکن است ضایعه پوستی به صورت جوش ظاهر شود.
ضایعه پوستی که به دلیل سیفلیس ایجاد می شود:
- معمولا بدون ایجاد احساس خارش است.
- ممکن است به صورت خشن، قرمز یا قرمز مایل به قهوه ای دیده شود.
- ممکن است به سختی قابل مشاهده باشد.
به همراه ایجاد این ضایعه فرد علائم زیر را نیز تجربه می کند:
- زخم زگیل مانند در دهان یا نواحی تناسلی
- ریزش مو
- دردعضلانی
- تب
- گلودرد
- خستگی
- کاهش وزن
- تورم غدد لنفاوی
علائم سیفلیس ثانویه نیز ممکن است به خودی خود رفع شوند، اما بدون درمان ممکن است طی ماه ها و سال ها ظاهر شوند.
سیفلیس نهفته:
درصورتی که سیفلیس درمان نشود از مرحله ثانویه وارد مرحله نهفته خواهد شد. این مرحله به نام مرحله پنهان نیز شناخته می شود، زیرا فرد علائمی تجربه نمی کند.
مرحله نهفته ممکن است سال ها به طول بیانجامد. ممکن است فرد هیچ گاه علائم را تجربه نکند اما بدون درمان ممکن است عفونت موجب مشکلات و عوارض سلامتی شود.
سیفلیس ثالثیه (مرحله سوم):
پس از مرحله نهفته 30 تا 40 درصد افراد مبتلا که تحت درمان سیفلیس قرار نگرفته باشند عوارضی تحت عنوان سیفلیس ثالثیه تجربه خواهند کرد.
بیماری ممکن است باعث اسیب به ارگان ها و سیستم های زیر شود:
- مغز
- اعصاب
- چشمها
- قلب
- رگ های خونی
- کبد
- استخوان ها و مفاصل
این پیامدها ممکن است سال ها پس از ابتلا به عفونت اولیه که درمان نشده است، رخ دهد.
در هر یک از مراحل فوق سیفلیس درمان نشده ممکن است بر مغز، نخاع، چشم ها و سایر بخش های بدن تاثیر بگذارد و این می تواند منجر به مشکلات سلامتی جدی یا تهدید کننده زندگی فرد شود.
سیفلیس مادرزادی:
مادران باردار مبتلا به سیفلیس می توانند بیماری را به نوزاد خود انتقال دهند. نوزاد متولد نشده می تواند از طریق جفت به عفونت مبتلا شود. همچنین ابتلا به عفونت ممکن است طی زایمان رخ دهند.
نوزادان مبتلا به سیفلیس مادرزادی ممکن است هیچ علائمی نداشته باشند. اما درصورت عدم درمان سریع ممکن است نوزاد به موارد زیر دچار شود:
- زخم و راش روی پوست
- تب
- کم خونی
- زردی
- طحال یا کبد متورم
- رینیت
- تغییرات استخوانی
علائم دیرهنگام ممکن است شامل ناشنوایی، مشکلات مربوط به دندان یا فرورفتگی بینی باشد.
همچنین جنین مبتلا به سیفلیس ممکن است بسیار زودهنگام متولد شود، همچنین ممکن است در رحم مادر یا پس از زایمان فوت کنند.
آیا سیفلیس قابل درمان است؟
با استفاده از آنتی بیوتیک های مناسب طبق تشخیص پزشک می توان سیفلیس را درمان نمود. با این حال، این نوع از درمان نمیتواند آسیب هایی که تاکنون بر اثر سیفلیس ایجاد شده است را برطرف نماید.
چگونگی ابتلا به سیفلیس:
در صورت تماس مستقیم با زخم ایجاد شده در حین رابطه جنسی توسط این باکتری در ناحیه تناسلی امکان ابتلا به این بیماری وجود دارد.
این زخم ها بر روی ناحیه تناسلی یا اطراف آن و هم چنین در ناحیه مقعد، لب یا دهان ایجاد میشود.
همچنین سیفلیس میتواند در دوران بارداری از مادر آلوده به جنین انتقال داده شود.
پیشگیری از ابتلا به سیفلیس:
تنها راه جلوگیری از مبتلا شدن، نداشتن روابط جنسی با شخص مبتلا است.
برای اشخاصی که رابطه جنسی دارند، توصیه میشود:
- تاحد امکان از داشتن رابطه جنسی با فرد مشکوک دوری شود.
- در حین رابطه جنسی از کاندوم استفاده شود.
- در صورت حساسیت نسبت به لاتکس از کاندومهای Polyurethane استفاده گردد.
گاهی با وجود استفاده از کاندوم امکان مبتلا شدن با ویروس در نواحی تناسلی خانم ها و آقایان وجود دارد به این دلیل که ممکن است این ویروس در نواحی تناسلی که کاندوم پوشش داده نمیشود، منتقل گردد.
خطر ابتلا به سیفلیس برای چه افرادی وجود دارد؟
هر شخص میتواند از طریق روابط جنسی محافظت نشده به این عفونت مبتلا شود.
مشورت صادقانه با پزشک به ضرورت آزمایش بیماری مقاربتی کمک میکند. انجام آزمایش سیفلیس برای خانم های باردار نیز توصیه می شود.
خطرات سیفلیس در دوران بارداری چیست؟
مادر مبتلا به سیفلیس میتواند در دوران بارداری، عفونت را به جنین منتقل کند.
سیفلیس میتواند منجر به تولد نوزاد با وزن کم، زایمان زودرس و یا تولد نوزاد مرده شود. یک مادر باردار برای مراقبت از جنین خود، حداقل یک بار در طول دوره بارداری آزمایش سیفلیس دهد.
اگر جواب آزمایش مثبت گردد باید بلافاصله اقدامات درمانی وی صورت پذیرد.
نحوه تشخیص سیفلیس چیست؟
در اغلب موارد آزمایش سیفلیس بر روی نمونه خون انجام می شود. اما در برخی مراکز نمونه گیری از مایع موجود در زخم صورت می پذیرد.
در حال حاضر آزمایش Treponema pallidum PCR در مقایسه با کشت محیطی روش دقیق تری جهت تشخیص این عفونت در نواحی آلت تناسلی می باشد.
آیا پس از درمان سیفلیس، مجددا احتمال ابتلا به آن وجود دارد؟
یک بار مبتلا شدن به سیفلیس عدم ابتلای مجدد آن را تضمین نمیکند. حتی پس از درمان موفق سیفلیس، احتمال ابتلای مجدد آن وجود خواهد داشت. تنها تست های آزمایشگاهی تایید میکند که افراد دچار این عفونت می باشند یا خیر.
پیشنهاد می شود آزمایشاتی به منظور پیگیری انجام گیرند تا از موفق بودن درمان اطمینان حاصل کرد.
زمان مراجعه به پزشک:
لازم است درصورت داشتن هر یک از علائم سیفلیس در خود یا فرزندتان به پزشک متخصص مراجعه کنید. این موارد می تواند شامل هرگونه ترشح غیرطبیعی، زخم یا ضایعه پوستی به صورت جوش خصوصا در ناحیه کشاله ران باشد.
همچنین انجام تست عفونت سیفلیس در موارد زیر توصیه می شود:
- ارتباط جنسی با فردی که به سیفلیس مبتلا بوده است.
- ابتلا به سایر عفونت های تناسلی مانند HIV (ویروس ایدز)
- بارداری
- درصورت برقراری روابط جنسی با بیش از یک شریک جنسی
- برقراری رابطه جنسی محافظت نشده
آزمایشگاه پاتوبیولوژی و ژنتیک آرمین امید دارد با در دست داشتن تکنولوژی های برتر و ارائه خدمات بروز دنیا نقش مهمی در بهبود سلامت جامعه ایفا کند.
مطالب مشابه:
زگیل تناسلی (HPV)
سوزاک (Gonnorrhea)
سرطان دهانه رحم و نقش HIV
بیماری های مقاربتی و بثورات پوستی
عفونت دهانه رحم (Cervicitis)
منبع: mayoclinic
