علی بن عباس اهوازی
علی بن عباس اهوازی که در منابع تاریخی با نام «مجوسی اهوازی» نیز شناخته میشود، از برجستهترین پزشکان ایران در سده چهارم هجری قمری بود. او در شهر اهواز زاده شد و در دوره آلبویه زندگی میکرد؛ دورانی که از شکوفاترین ادوار علمی و فرهنگی جهان اسلام به شمار میرفت. وی از همان جوانی به فراگیری پزشکی، علوم طبیعی و فلسفه پرداخت و بهتدریج در شمار دانشمندان برجسته عصر خود قرار گرفت.
علی بن عباس بخش مهمی از زندگی خود را صرف طبابت، آموزش و پژوهش کرد. وی با تکیه بر دانش پزشکان پیشین، بهویژه میراث پزشکی یونان و ایران، تلاش کرد نظامی منسجم برای آموزش و درمان بیماریها ارائه دهد. آثار او نشان میدهد که علاوه بر پزشکی نظری، در درمان عملی بیماران نیز مهارت فراوان داشته است.
مهمترین اثر او کتاب «کامل الصناعه الطبیه» یا «الملکی» است که یکی از بزرگترین دانشنامههای پزشکی پیش از ظهور ابنسینا به شمار میرود. این کتاب شامل مباحث گستردهای در زمینه تشریح، بیماریها، داروشناسی و روشهای درمان است و تا قرنها در مراکز علمی شرق و غرب مورد استفاده قرار داشت. بسیاری از پژوهشگران تاریخ پزشکی، این اثر را پلی میان آثار رازی و ابنسینا میدانند.
علی بن عباس اهوازی از چهرههای درخشان تاریخ پزشکی ایران محسوب میشود. آثار و اندیشههای او سهم مهمی در تکامل دانش پزشکی اسلامی و انتقال آن به اروپا داشته و نامش در کنار بزرگترین پزشکان تمدن اسلامی ثبت شدهاست.