رشد بیش ازحد باکتریهای روده کوچک (SIBO)
رشد بیش از حد باکتری های روده کوچک (SIBO) عدم تعادل میکروارگانیسم های موجود در روده است که هضم سالم را حفظ می کند. وقتی تعداد زیادی باکتری روده کوچک را پر می کند، می تواند منجر به علائم ناراحت کننده ای مانند گاز و اسهال شود. همچنین می تواند توانایی فرد برای هضم و جذب مواد مغذی از غذا را مهار کند.
SIBO چیست؟
SIBO مخفف “رشد بیش از حد باکتری های روده کوچک” است. وجود باکتری در روده کوچک طبیعی و سالم است، اما تعداد بیش از حد آنها می تواند مشکلاتی را در هضم ایجاد کند – به خصوص اگر نوع نادرستی باشد. باکتریهای اشتباه میتوانند بر باکتریهای مفیدی که باید در آنجا حضور داشته باشند غلبه کنند.
باکتری های روده کوچک کربوهیدرات ها را هضم کرده و آنها را به گاز و اسیدهای چرب با زنجیره کوتاه تبدیل می کنند. باکتری بیشتر می تواند به معنای گاز و سایر محصولات جانبی بیشتر باشد. هنگامی که باکتری های بیشتری در آنجا حضور دارند و میل می کنند، ممکن است متوجه شوید که بیش از حد معمول احساس گاز گرفتگی می کنید. این باکتری ها همچنین پروتئین ها و ویتامین B12 را که برای بدن مفید است و نمک های صفراوی که قرار است برای هضم چربی ها به شما کمک کنند، مصرف می کنند.
همه اینها منجر به هضم ضعیف چربی ها و جذب ضعیف مواد مغذی به ویژه کلسیم و ویتامین های محلول در چربی می شود. نتیجه آن انواع علائم گوارشی در کوتاه مدت و سوءتغذیه در طولانی مدت است. با گذشت زمان، کمبود ویتامین و مواد معدنی می تواند باعث آسیب دائمی به استخوان ها و سیستم عصبی شود.
علائم رشد بیش ازحد باکتریهای روده کوچک (SIBO):
علائم SIBO میتواند شبیه به انواع دیگر بیماریهای گوارشی باشد و اغلب بیماری دیگری در ایجاد SIBO نقش داشته است. باتوجه به شدت بیماری ممکن است برخی یا بسیاری از این موارد را تجربه کنید:
- درد شکم.
- اتساع شکم.
- حالت تهوع
- نفخ.
- سوء هاضمه
- اسهال
- یبوست.
- کاهش وزن ناخواسته
- خستگی.
مدفوع در فرد مبتلا به SIBO چگونه است؟
SIBO ممکن است باعث سوء جذب چربی شود که باعث می شود مدفوع بدبو یا چرب شود. ممکن است تغییرات دیگری را مشاهده کنید، مانند:
- مدفوع نرم، شل و آبکی.
- مخاط در مدفوع
- مدفوع نازک و مداد مانند.
- مدفوع سفت و توده ای.
علت رشد بیش ازحد باکتریهای روده کوچک (SIBO):
بدن تعادل فلور را در روده از طریق شبکه پیچیده ای از عملکردهای شیمیایی و مکانیکی حفظ می کند. برای اینکه SIBO رخ دهد، یک یا چند مورد از این توابع باید به درستی کار نکنند. SIBO دلایل مختلفی دارد. اینها شامل عملکردهای شیمیایی مانند:کاهش اسید معده و برخی داروها و عملکردهای مکانیکی مانند: اختلال حرکت روده کوچک و مشکلات ساختاری در روده کوچک می شود.
اسید معده پایین:
اسید معده پایین (هیپوکلریدریا) توانایی بدن برای تعدیل رشد باکتری ها را کاهش می دهد. عواملی که ممکن است سطح اسید معده شما را کاهش دهند، عبارتند از:
- عفونت هلیکوباکتر پیلوری.
- استفاده طولانی مدت از داروهایی مانند: آنتی اسیدها و مهارکننده های پمپ پروتون (PPIs).
- جراحی بای پس معده.
- داروهای خاص
استفاده بیش از حد از برخی داروها می تواند تعادل طبیعی فلور را بر هم بزند. این موارد عبارتند از:
- آنتی بیوتیک ها
- مواد مخدر.
- سرکوب کننده های اسید معده
اختلال حرکت روده کوچک:
روده کوچک به طور معمول دارای تحرک یا توانایی حرکت محتویات گوارشی است. اختلال حرکت روده کوچک به این معنی است که مواد زائد برای مدت طولانی در روده کوچک قبل از تخلیه به روده بزرگ نگهداری می شوند. این به باکتری های روده کوچک اجازه می دهد تا به تکثیر خود ادامه دهند، در حالی که باکتری های روده بزرگ ممکن است راه خود را به روده کوچک باز کنند. برخی از اختلالات حرکتی عبارتند از:
- گاستروپارزیس.
- انسداد کاذب روده.
- کم کاری تیروئید
مشکلات ساختاری در روده کوچک:
مشکلات ساختاری در روده کوچک می تواند حرکت و پاکسازی منظم باکتری های باقیمانده را مهار کند و گوشه ها و شکاف های اضافی برای تجمع باکتری ها ایجاد کند. بیماری های دستگاه گوارش یا عوارض جراحی می تواند باعث مشکلات ساختاری مانند موارد زیر شود:
- دیورتیکولوز روده کوچک.
- انسداد روده کوچک.
- چسبندگی های شکمی.
عوامل خطر برای SIBO چیست؟
با افزایش سن، عوامل خطر بیشتری برای SIBO به دست می آورید. اینها شامل سطوح پایین تر اسید معده و تحرک و همچنین سطوح بالاتری از داروهایی است که ممکن است SIBO را تشویق کند.
مداخلات پزشکی مانند: جراحی شکم و قرار گرفتن در معرض اشعه می تواند باعث مشکلات ساختاری در روده کوچک شود و همچنین به پوشش مخاطی آسیب برساند که بر ایمنی بدن تأثیر می گذارد.
اختلالات نقص ایمنی می تواند بر ایمنی روده شما در برابر باکتری های خاص تأثیر بگذارد.
برخی از شرایط گوارشی می توانند بر تحرک روده تأثیر بگذارند یا مشکلات ساختاری روده ایجاد کنند، از جمله:
- دیابت.
- لوپوس.
- بیماری سلیاک.
- بیماری های التهابی روده.
- سندرم روده تحریکپذیر.
- پانکراتیت.
- سرطان روده بزرگ.
- اسکلرودرمی.
- نارسایی مزمن کلیه
- سیروز کبدی.
چه غذاهایی باعث تحریک SIBO می شود؟
در حالی که غذاها علت اصلی SIBO نیستند، برخی غذاها رشد بیش از حد باکتری های اشتباه را در روده کوچک تشویق می کنند. اگر به آنها غذای مورد علاقه شان بدهید، رشد بیشتری خواهند داشت و این باعث بیشتر شدن علائم SIBO می شود.
به همین ترتیب، میتوانید با گرسنگی دادن به باکتریهای مشکلساز، به کاهش رشد بیش از حد آنها کمک کنید. این استراتژی منجر به تعدادی از برنامه های غذایی پیشنهادی SIBO شده است. برنامه ها متفاوت است و نتایج فردی نیز متفاوت است. اما به طور کلی، آنها تمایل به محدود کردن کربوهیدرات ها دارند. این موارد عبارتند از:
- قندها و شیرین کننده ها.
- میوه ها و سبزیجات نشاسته ای.
- محصولات لبنی.
- غلات.
اگر SIBO درمان نشود چه اتفاقی می افتد؟
علائم رایج SIBO – از جمله: گاز، نفخ، درد شکم و اتساع – به اندازه کافی ناراحت کننده هستند. اما بدون مدیریت، SIBO می تواند عوارض جدی تری با عواقب طولانی مدت ایجاد کند. سوء جذب چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدرات ها می تواند منجر به سوء تغذیه و کمبود ویتامین ها شود. به طور خاص، کمبود ویتامین B12 می تواند باعث مشکلات سیستم عصبی و کم خونی شود. جذب ضعیف کلسیم می تواند منجر به پوکی استخوان یا سنگ کلیه شود.
تشخیص رشد بیش ازحد باکتریهای روده کوچک (SIBO):
علائم SIBO با بسیاری از بیماری های گوارشی دیگر همپوشانی دارد، که ممکن است برخی از آنها را قبلاً داشته باشید. بنابراین هنگامی که به دنبال تشخیص پزشکی هستید، SIBO ممکن است اولین چیزی نباشد که پزشک به آن مشکوک است. اما اگر علائم و سابقه پزشکی شما نشان دهنده SIBO باشد، پزشک ممکن است آزمایش تنفس را برای تأیید آن پیشنهاد دهد. این تست ساده و غیر تهاجمی SIBO سطوح هیدروژن و یا متان را در تنفس شما اندازه گیری می کند تا وجود باکتری های تولید کننده گاز را در روده شما مشخص کند. اگر سطح شما بالاتر از یک عدد مشخص باشد، نشان دهنده وجود باکتری فراوان است.
پزشک ممکن است آزمایشهای اضافی را برای جستجوی نشانههای علل و عوارض SIBO پیشنهاد کند، از جمله:
- آزمایش خون برای کمبود ویتامین و کمبود پروتئین خون.
- آزمایش مدفوع (تست مدفوع) برای چربی های اضافی هضم نشده یا اسیدهای صفراوی.
- تست های تصویربرداری برای بررسی مشکلات ساختاری.
سریعترین راه برای درمان SIBO چیست؟
SIBO اغلب عارضه یک بیماری دیگر است و اغلب عوارض خود را ایجاد می کند. هنگام درمان SIBO، پزشک باید به موارد زیر توجه کنند:
- خود رشد بیش از حد.
- عوارض SIBO.
- علت زمینهای.
یک دوره آنتی بیوتیک، درمان پزشکی استاندارد برای رشد بیش از حد باکتری ها است. سپس پزشک به دنبال مدیریت حادترین عوارض شما خواهند بود. این ممکن است به معنای حمایت تغذیه ای و مکمل برای کمبود ویتامین و مواد معدنی باشد. این ممکن است به معنای یک برنامه غذایی کوتاه مدت سختگیرانه برای مدیریت علائم باشد و سپس یک برنامه غذایی طولانی مدت اصلاح شده برای تغذیه مجدد و کنترل رشد بیش از حد باکتری ها.
در نهایت، پزشکان می خواهند علت اصلی SIBO را بیابند و درمان کنند. این ممکن است نیاز به آزمایش اضافی داشته باشد. اگر آنها مشکوک به اختلال حرکتی هستند، ممکن است عوامل حرکتی را برای کمک به تحریک روند و حرکت دادن چیزها تجویز کنند. اگر مشکل ساختاری را شناسایی کنند، ممکن است برای اصلاح آن جراحی را توصیه کنند.
چگونه می توانم از عود SIBO جلوگیری کنم؟
معمولاً علائم SIBO چندین ماه پس از اتمام دوره آنتیبیوتیک باز میگردد، به خصوص اگر یک بیماری زمینهای دارید که شما را مستعد ابتلا به SIBO میکند. آنتی بیوتیک ها یک درمان کوتاه مدت SIBO هستند، اما یک راه حل طولانی مدت نیستند. مهم است که سعی کنید علت اصلی SIBO خود را برطرف کنید. گاهی اوقات، این یک وضعیت پزشکی جداگانه است که می توانید آن را فعالانه تر مدیریت کنید. گاهی اوقات، این یک مشکل ساختاری است که می توانید با جراحی آن را برطرف کنید. ممکن است لازم باشد داروهای موجود یا مصرف الکل خود را تنظیم کنید تا رشد باکتری ها را تحت کنترل نگه دارید.
اگر نمی توانید علت اصلی را شناسایی یا رفع کنید، می توانید با برنامه غذایی کم کربوهیدرات و پروبیوتیک ها، رشد بیش از حد باکتری ها را مدیریت کنید. مطالعات روی این راه حل ها قطعی نیست، اما شواهد نشان می دهد که ممکن است کمک کنند. به خصوص زمانی که به پایان مصرف آنتی بیوتیک خود نزدیک می شوید، سعی کنید تا چند هفته از تغذیه بیش از حد باکتری ها با کربوهیدرات ها خودداری کنید. سعی کنید با مصرف روزانه پروبیوتیک ها، تعدادی باکتری مفید جدید به روده خود بدهید تا باکتری های مضر را متعادل کند.
مطالب مشابه:
بدترین غذاها برای سلامت روده
پیوند روده کوچک
افتادگی روده کوچک یا انتروسل
تاثیر سیگار بر روده
سرکوب باکتری روده و IBD
منبع: my.clevelandclinic
