تستهای عملکرد کلیه (KFT)
تستهای عملکرد کلیه (KFT) به شما کمک میکند تا با بررسی اینکه کلیهها چگونه مواد زائد را از بدن به طور موثر دفع میکنند، بفهمید که آیا کلیهها به طور موثر کار میکنند یا خیر. ممکن است برای ارزیابی عملکرد کلیه، نمونه ادرار 24 ساعته، آزمایش خون یا هر دو مورد نیاز باشد.
کلیه:
کلیه ها اندام های لوبیایی شکل هستند که در دو طرف ستون فقرات، عقب شکم و زیر قفسه سینه قرار دارند.
عملکرد طبیعی کلیه ها:
کلیه ها سطح آب بدن و مواد معدنی ضروری مختلف را حفظ می کنند. آنها مواد زائد و مایع اضافی را از خون فیلتر می کنند و به صورت ادرار از بدن خارج می کنند.
عملکردهای اضافی کلیه شامل تولید موارد زیر است:
- ویتامین دی
- سلول های قرمز خون
- هورمون هایی که فشار خون را تنظیم می کنند.
علائم مشکلات کلیوی:
علائمی که ممکن است نشان دهنده مشکل کلیه باشد، عبارتند از:
- فشار خون بالا
- خون در ادرار
- تکرر ادرار
- مشکل در شروع ادرار
- ادرار دردناک
- تورم دست و پا
چه زمانی پزشک تستهای عملکرد کلیه (KFT) را تجویز می کند؟
اگر پزشک بر اساس عوامل خطر، علائم بالینی مشکوک به بیماری های کلیوی باشد، ممکن است تست KFT را تجویز کند:
- برای غربالگری و بررسی علت اختلال عملکرد کلیه
- اگر شرایطی که می تواند به کلیه ها آسیب برساند، مانند: دیابت یا فشار خون بالا، هم وجود داشته باشد.
- برای نظارت بر پیشرفت بیماری کلیوی و پاسخ به درمان
انواع تستهای عملکرد کلیه (KFT):
روش های مختلف برای ارزیابی عملکرد کلیه عبارتند از:
آزمایش ادرار:
پروتئین، خون، چرک، باکتری و قند موجود در ادرار را غربالگری می کند. می تواند به تشخیص انواع اختلالات کلیه و مجاری ادراری، از جمله: بیماری مزمن کلیه، دیابت، عفونت مثانه و سنگ کلیه کمک کند. از آنجایی که دلایل مختلفی برای پروتئین در ادرار وجود دارد، بیماری کلیوی ممکن است همیشه یک عامل سببی نباشد. پزشک ممکن است این آزمایش را بعد از چند هفته تکرار کند تا ببیند آیا نتایج مشابه هستند یا خیر. برخی از آزمایشات ادرار تنها به حجم کمی نیاز دارند، در حالی که برخی دیگر نیاز به جمع آوری ادرار در بیست و چهار ساعت گذشته دارند. آزمایش ادرار 24 ساعته نشان میدهد که کلیهها چقدر ادرار تولید میکنند و به طور دقیق میزان عملکرد روزانه کلیههای فرد را اندازهگیری میکند.
ظرفی برای جمع آوری نمونه ادرار تهیه می شود و متعاقباً برای تجزیه و تحلیل در کلینیک یا بیمارستان پزشک به آزمایشگاه فرستاده می شود.
پروتئین ادراری:
وجود پروتئین در ادرار به عنوان پروتئینوری شناخته می شود. ممکن است این اندازهگیری را بهعنوان بخشی از آزمایش ادرار یا تست نشانگر انجام دهند. یک تست نشانگر مثبت (≥1+) باید با موارد زیر تایید شود:
بررسی میکروآلبومینوری: این یک تست دیپ استیک حساستر است که میتواند مقدار کمی آلبومین (شایعترین نوع پروتئین ادراری) را تشخیص دهد. مقادیر بالاتر آلبومین در ادرار ممکن است نشانه اختلال عملکرد کلیه باشد. افرادی که در معرض خطر اختلال عملکرد کلیوی هستند (به عنوان مثال، مبتلایان به دیابت یا فشار خون بالا) باید این آزمایش یا نسبت آلبومین به کراتینین (ACR) را در صورت منفی بودن تست استاندارد نشان دهنده پروتئینوری انجام دهند.
ACR: وقتی مقدار آلبومین ادرار را بر کراتینین ادرار تقسیم می کنیم، ACR به دست می آید. ACR کمتر از 30 طبیعی در نظر گرفته می شود و بین 30-300 نشان دهنده آلبومینوری متوسط وACR > 300 به معنای آلبومینوری شدید است.
سطح کراتینین: این ارزیابی سطح کراتینین در یک نمونه ادرار 24 ساعته را با مقدار کراتینین در خون مقایسه می کند تا نشان دهد که کلیه ها در هر دقیقه چه مقدار مواد زائد را فیلتر می کنند.
نمونه خون: دو آزمایشی که نیاز به نمونه خون در کلینیک یا بیمارستان پزشک دارد شامل تست BUN و کراتینین سرم است.
آزمایش کراتینین سرم:
کراتینین یک محصول تجزیه نرمال ناشی از سایش و پارگی فیزیولوژیکی عضلات است که معمولاً توسط کلیه ها به طور کامل از خون فیلتر می شود. طبق گفته بنیاد ملی کلیه، سطح کراتینین > 1.2 میلی گرم در دسی لیتر (میلی گرم در دسی لیتر) برای زنان و بیش از 1.4 میلی گرم در دسی لیتر برای مردان، نشان دهنده اختلال عملکرد کلیه است. با اختلال عملکرد کلیوی پیشرونده، سطح کراتینین در خون افزایش می یابد. آزمایش کراتینین سرم یک ارزیابی حیاتی از عملکرد کلیه است و افزایش کراتینین سرم را تعیین می کند.
نیتروژن اوره خون (BUN):
آزمایش BUN به تعیین میزان نیتروژن اوره، محصول تجزیه پروتئین رژیم غذایی، در خون کمک می کند. همراه با آسیب کلیوی، افزایش BUN ممکن است در اثر مصرف برخی داروها از جمله آسپرین و برخی از انواع آنتی بیوتیک ها نیز ایجاد شود. افراد باید در مورد سابقه مصرف دارو و مکمل به پزشک خود اطلاع دهند. در صورت نیاز به انجام این آزمایش، فرد باید چند روز قبل از آزمایش این داروها را قطع کند. سطح BUN معمولی بین 7 و 20 میلی گرم در دسی لیتر است. با کاهش تدریجی عملکرد کلیه، سطح BUN افزایش می یابد و مقدار بالاتر می تواند نشان دهنده مشکلات سلامتی از جمله اختلال عملکرد کلیه باشد.
نرخ فیلتراسیون گلومرولی (GFR):
این آزمایش تخمین می زند که کلیه ها چقدر مواد زائد و مایع اضافی را از خون تصفیه می کنند. ما می توانیم با در نظر گرفتن پارامترهای بالینی مختلف مانند موارد زیر، میزان را تعیین کنیم:
- سطح کراتینین سرم
- سن
- جنسیت
- نژاد
- قد
- وزن
این آزمایش میزان دفع مواد زائد و مایع اضافی از خون را توسط کلیه ها اندازه گیری می کند. GFR طبیعی می تواند بسته به سن متفاوت باشد (با افزایش سن می تواند کاهش یابد). ما می توانیم GFR را به صورت میلی لیتر در دقیقه / 1.73 متر مربع محاسبه کنیم. مقدار استاندارد برای GFR 90یا بالاتر است. GFR زیر 60 نشان دهنده این است که نوعی اختلال عملکرد کلیوی ایجاد شده است. اگر GFR فردی کمتر از 15 باشد، در معرض خطر بالایی برای نیاز به دیالیز یا پیوند قرار دارد.
تستهای تصویربرداری که میتوانند به تثبیت تشخیصها همراه با KFT کمک کنند، عبارتنداز:
سونوگرافی و سی تی اسکن: ممکن است برای بررسی ناهنجاری در اندازه یا موقعیت کلیه یا انسدادهایی مانند سنگ یا تومور استفاده شود.
ممکن است در شرایط زیر به بیوپسی کلیه نیاز باشد:
- برای شناسایی شروع و پیشرفت بیماری و تعیین پاسخ بالقوه به درمان
- برای بررسی میزان آسیب کلیوی
- برای یافتن علل رد پیوند کلیه
رویکردهای درمانی برای بیماری کلیوی زودرس چیست؟
اگر KFT نشان دهنده بیماری زمینه ای کلیوی باشد، مداخله مدیریتی پزشک، آسیب شناسی علت را هدف قرار می دهد. پزشکان علاوه بر آموزش فرد در مورد اصلاح سبک زندگی و رژیم غذایی، ممکن است داروهایی برای کنترل فشار خون و دیابت تجویز کنند. بسته به نتایج آزمایش و تصویر کلی بالینی ممکن است به یک متخصص قلب یا متخصص غدد ارجاع شود. تکرار KFT برای نظارت بر پیشرفت و پاسخ به درمان مورد نیاز است.
مطالب مشابه:
عفونت کلیه در بارداری (پیلونفریت)
آنوریسم کلیه
نارسایی کلیه: علائم و درمان
گلوکز در کلیه پلی کیستیک
عفونت کلیه
منبع: healthlibrary.askapollo
